Jak poprawnie opisać tapety obiektowe w specyfikacji projektowej? Poradnik dla architekta
Projektowanie obiektów komercyjnych wymaga zachowania pewnych procedur formalnych, jak również precyzji w zapisach dokumentacji wykonawczej także w przypadku tapet obiektowych. Jednym z elementów, który na budowach najczęściej podlega „optymalizacji kosztów” przez generalnych wykonawców, są okładziny ścienne. Zbyt ogólny zapis w projekcie to dla wykonawcy otwarta droga do zakupu tańszego materiału o innych parametrach użytkowych czy wizualnych. Poprawny i jednoznaczny opis blokuje możliwość wprowadzenia produktów nierównoważnych, niskiej jakości lub niespójnych z projektem.
Parametry techniczne tapet obiektowych w STWiORB
Przygotowując Specyfikację Techniczną Wykonania i Odbioru Robót (STWiORB), należy operować konkretnymi, mierzalnymi parametrami, które jednoznacznie określają standard tapety kontraktowej.
Zamiast ogólnych opisów, w dokumentacji technicznej należy odpowiednio określić istotne właściwości tapety obiektowej:
- Typ materiału i podkładu: np. okładzina winylowa na podkładzie tekstylnym.
- Gramaturę: standard obiektowy to zazwyczaj 350–450 g/m² i więcej.
- Klasę odporności na czyszczenie: według EN 233.
- Odporność na światło: określana w skali Blue Wool.
- Bezpieczeństwo pożarowe: klasa trudnopalności według EN 13501-1.
- Właściwości akustyczne: współczynnik pochłaniania dźwięku αw lub wskaźnik NRC celem skutecznej redukcji pogłosu.
- Kryteria środowiskowe i higieniczne: atest PZH, odporność na chlor, niska emisja VOC pod systemy certyfikacji zielonych budynków (BREEAM/LEED).
Wszystkie te parametry tapety obiektowej należy ułożyć w jeden, spójny zapis techniczny. Przykładowy szablon takiej specyfikacji, który można zaadaptować i dostosować do własnego projektu, znajduje się w sekcji poniżej.
Klasyfikacja ogniowa tapet kontraktowych – wymogi ppoż.
Parametry estetyczne i mechaniczne tapety obiektowej tracą na znaczeniu, jeśli materiał nie spełnia wymogów bezpieczeństwa pożarowego. W polskim prawie budowlanym okładziny ścienne stosowane na drogach ewakuacyjnych, w korytarzach, klatkach schodowych, a także w pomieszczeniach przeznaczonych dla ponad 50 osób muszą posiadać właściwą klasyfikację ogniową.
Choć polskie Warunki Techniczne dla budynków dopuszczają w pewnych strefach materiały w tym okładziny ścienne o klasie C, to standardem w obiektach komercyjnych i użyteczności publicznej jest klasa B-s1, d0 według normy EN 13501-1.
Tapety kontraktowe w specyfikacji a Prawo Zamówień Publicznych (PZP)
Sposób formułowania specyfikacji zależy od statusu prawnego inwestycji:
Inwestycje komercyjne (rynek prywatny)
Przy projektowaniu np. biur korporacyjnych czy prywatnych placówek medycznych, architekt ma znacznie większą elastyczność. Może wskazać w dokumentacji konkretnego producenta, nazwę kolekcji oraz dokładny kod artykułu z katalogu. Taki zapis skraca proces logistyczny i gwarantuje, że na ścianie pojawi się dokładnie ten wzór, który inwestor zaakceptował na wizualizacjach.
Inwestycje publiczne (reżim PZP)
W przetargach publicznych (urzędy, szkoły, szpitale, państwowe teatry) architektowi pod żadnym pozorem nie wolno wskazać konkretnej marki ani producenta. Narzędziem pracy projektanta staje się wówczas wyłącznie szczegółowa specyfikacja właściwości funkcjonalnych tapet obiektowych.
Jak poprawnie zapisać warunek równoważności?
Jeśli ze względu na unikalność wzoru opisanie tapety obiektowej bez podania nazwy referencyjnej jest skomplikowane, prawo dopuszcza wskazanie przykładowego produktu, jednak zapis ten musi bezwzględnie zawierać sformułowanie „lub równoważny”.
Architekt ma wówczas obowiązek precyzyjnie zdefiniować kryteria oceny zamienników. Oznacza to konieczność dopisania klauzuli, że produkt równoważny powinien charakteryzować się identyczną lub wyższą gramaturą, identycznym składem, klasą ogniową czy odpornością na szorowanie.
Fot.02 Przykład karty technicznej tapety obiektowej
Wzór zapisu w STWiORB: Jak opisać tapetę kontraktową i okładzinę obiektową?
Poniższy przykład ilustruje, jak połączyć wymagane parametry tapety obiektowej w spójny i bezpieczny opis projektowy:
Okładzina ścienna – korytarze i strefy wspólne (strefa ruchu intensywnego):
Tapeta obiektowa winylowa na podkładzie tekstylnym o gramaturze minimalnej 350 g/m². Struktura powierzchni: matowa, imitująca splot tkaniny lnianej, kolor referencyjny [X] lub równoważny. Materiał powinien charakteryzować się klasą odporności na szorowanie wg normy EN 233 oraz odpornością na światło min. 6 w skali Blue Wool.
Wymagana klasyfikacja ogniowa zgodnie z EN 13501-1: minimum B-s1, d0. Ze względu na redukcję pogłosu w ciągach komunikacyjnych, okładzina musi posiadać certyfikowane właściwości akustyczne o minimalnym współczynniku pochłaniania dźwięku αw = 0,2. Dla produktu wymagany jest certyfikat niskiej emisji LZO (klasa min. VOC A+).
Źródła i akty prawne:
- Ustawa z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1320 t.j. ze zm.) [link: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002019]
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. 1225 z późn. zm.) [link: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001225]
- Norma EN 233 – Europejskie wymagania dotyczące okładzin ściennych w rolkach.
⚙️ Szukasz fachowego doradztwa i szerokiej oferty tapet kontraktowych? Zapraszamy do współpracy – kontakt
